Bir Mekanik Mühendislik Yangın Sistemleri

Yangın Hidrant Sistemleri

Yangın mücadele sisteminin en önemli parçalarından biri olan hidrant sistemi, yangınla mücadelede en temel söndürme ajanı olan suyu alanın her tarafına ileten şebekedir. Yangın tehlikesi anında, yangın mahallinin dış yüzeyini soğutmak, yangının çevreye taşmasını önlemek ve yangın mahalline gelen itfaiye gruplarına su takviyesi yapması ana görevleridir. Pompaların basma kısmı kollektöründen başlayan hidrant şebekesi sisteminin uygun zonlara ayrılabilmesi için bölgesel kontrol vanaları yerleştirilmelidir. Hidrant çıkış ağzı çapı ölçülerindeki yangın hortumları hidrantların hemen yanına yerleştirilecek yangın dolaplarında muhafaza edilmelidir.
Yangın hidrantları yeraltı ve yerüstü olarak üretilir. T5 2821 e göre dizayn edilmiştir. Anma çapları 80, 100 ve 150 mm dir. Yer üstü yangın hidrantlarının zeminden mesafesi 1030 mm olmalıdır. Donma tehlikesi olan yerlerde dranajını yapan hidrantlar kullanılır. Hidrantların dizayn debisi yüksek tehlikeli mahallerde 1900 It/dak dizayn basıncı 700 kpa olmalıdır.
Hidrantların arasındaki mesafe tehlike sınıfına göre belirlenir.
Yüksek tehlike riskli yerlerde mesafe 50 mt
Tehlike riskli yerlerde mesafe 100 mt
Orta tehlike riskli yerlerde mesafe 125 mt
Az tehlike riskli yerlerde mesafe 150 mt olmalıdır.
Hidrantlar kaldırım taşlarından en az 60 cm içeride olmalıdır. Tesis edilen binaya 5-15 mt mesafede olmalıdırlar. Hortum bağlantı ağızları zeminden 75 cm mesafede olmalıdır. Hidrant sisteminde ring oluşturulmasına dikkat edilmelidir.
En yaygın olaark çıkış ağızları 2 ½" ve 2" olmalı anma çapı 4" olan kuru tip hidrant kullanılmaktadır.
Su atım mesafesi, lansın ucundan çıkan suyun en az %80 oranındaki miktarının iletilebildiği noktanın lans ucundan mesafesidir.
Su koçu, suyun akış sırasında akışın durmasına veya hızla yavaşlamamasına neden olan bir etmen nedeniyle suyun özellikle akış yönünün tersi yönde sabit elemanlara uyguladığı ani basınç nedeniyle oluşan kuvvettir.
Hidrant su girişi en az 4" olmalıdır. Giriş bir t ya da dirsek aracılığıyla şebekeye bağlanır. Su koçu veya oluşabilecek yeraltı hareketlerinde yeraltı borulamasının zarar görmemesi için dirsek kesme vanası hidrant çıkışı gibi bağlantılarda borulamaya destek olması ve akış nedeniyle oluşacak kuvvetleri karşılamak amacıyla betonarme destek yapılır. Darbe bloğu olarak adlandırılan bu ağırlıklar borunun yeraltında hareketini engeller.  Yeraltında hattı bölgelere ayırmak ve müdahale kolaylığı için kullanılan vanalar yükselmeyen milli gate tipi vanalar olmalıdır. Kesme vanasının kolaylıkla açılıp kapanmasını sağlamak amacıyla açma kapama düzeneğini toprak üzerine çıkarılmasını sağlayan, vananın pozisyonunun izlenmesini sağlayan ürünler post indicator olarak adlandırılmaktadır.
Hidrant ve hortum bağlantı lans ağızları genelde ülkelerin adıyla anılır. Alman( Storz) İtalyan, İngiliz, Amerlkan(dişlİ Nht) vb...
Ülkemizde Alman(Storz) ve İtalyan tipi bağlantı ağızlan kullanılır.
Köpüklü su oranlayıcıları, köpüğün kimyasal etkilerinde aşınmayacak malzemeden üretilmiş, giriş çıkış bağlantıları hortum bağlantı ağızlarıyla uyumlu olmalı ve oranlayıcı üzerinde karışım oranının ayarlanabilmesi gerekir. Olağan köpük sıvısı, don koşullarında etkisiz kaldığından, don olasılığı olağan açık ortamlarda, donmaya karşı korumalı köpük sıvısı kullanılmalıdır. Dış saha borulamasının yype (HDPE) borularla yapılması durumunda, boru çaplandırma sürtünme katsayıları ve iç çap değeri dikkate alınarak gözden geçirilir. Kesme vanalarının izleme anahtarı üzerinden yangın algılama sistemi tarafından izleniyor olması, bu vanaların yanlışlıkla ve kötü niyetli kullanımında görevlilerin uyarılmasını sağlar.
Hidrant sisteminde kullanılan boru tipleri, YYPE(HDPE) boru, dikişli siyah boru, spiral kaynaklı
boru, duktil boru pik döküm boru, dikişli galvaniz boru, pvc boru dur.
Çelik boru toprağa gömülü ise, koruyucu boyanın yanı sıra, zift, kaneviçe sargı, yüzey kaplaması, sentetik sargılama vb uygulamalar yapılabilir. Ayrıca toprağın iletkenlik özellikleri incelenerek katodik koruma yapılabilir.
Boru birleştirme türleri;
Siyah dikişli boru, kaynaklı, flanşlı ve yivli olarak
Spiral kaynaklı boru kaynaklı, flanşlı ve yivli olarak
Duktil boru flanşlı, yivli ve muflu olarak
Pik döküm boru flanşlı ve geçme olarak
Galvaniz dikişli boru flanşlı yivli ve kaynaklı olarak
YYPE,HDPE boru alın kaynaklı, elektrofüzyon ve olarak
PVC boru alın kaynağı ve geçme olarak
Alman Storz bağlantı ağızlarında 2 ½ " ( DN65) boruya bağlanan ağız, B tipi (2 3/4"- 70 mm) olarak anılır ve 110 luk hortum kullanılır. 2"( DN50) boruya bağlanan ağız C tipi ( 2"-52mm) olarak anılır ve 85 lik hortum kullanılır.